متون پهلوي پس از حمله تازيان به ايران
فرهود رشيدي - پس از حمله تازیان به ایران زمین و سرنگونی شاهنشاهی ساسانیان ،خط و زبان پهلوی از بین نرفت. بلکه توسط موبدان و هیربدان زمانه حفظ و نگهداری شد.
به طوریکه چندین کتاب و رساله به این خط نگاشته و تکثیر شد. کتاب هایی که اکثرا دینی بوده و پاسخی بوده اندبر پرسش های بیشمار ایرانیان ، نومسلمانان و حتی اعراب .نمونه بارز آن رساله ماتیکان گجستک ابالیش بوده که در آن موبد بزرگ آذر فرنبغ فرخزادان به پرسش های ابالیش عبدالله ،نومسلمان ایرانی پاسخ هایی بدیع و نیکو داده است.
از طرفی دیگر در خصوص راز آفرینش و دیالکتیک و جهان بینی مزدیسنا توضیحاتی در کتاب هایی همچون بندهش ودینکرد می بینیم.این در حالی است که موبدان بزرگ به نگاشتن رساله هایی همچون روایت امید اشوهیشتان،نامه های منوچهر و گزیده های زاتسپرم پرداختند تا قوانین و حقوق زرتشتیان در دوران خلافت بنی امیه و بنی عباس مشخص شود.در این میان دادستان دینیک اثر منوچهر ،موبد موبدان فارس و کرمان اثری حقوقی و اخلاقی و حتی فلسفی به حساب می آید.
کتاب مشهور دیگر این دوران شکند گمانیک ویچار یا گزارش گمان شکن نوشته مردان فرخ پور اورمزد است . کتابی که به روش استدلال عقلانی و دلایل منطقی برتری دین بهی را برادیان سامی و حتی مذاهب مانی و مزدک نشان داده است.
به طور کلی متون پهلوی پس از ساسانیان به شرح زیر می باشد:
1-بندهش
2-دینکرد
3-دادستان دینیک
4- نامه های منوچهر
5-گزیده های زاتسپرم
6-ماتیکان گجستک ابالیش
7-شکند گمانیک ویچار
8- روایت امید اشوهیشتان
9-زراتشت نامه
10-سد درنثر
11- سد در بندهشن
12-سد در نظم
13-روایات آذربد امیدان

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان