بهنام ايرانپور - شهرستان مانه و سملقان - در 115 کیلومتری جاده بجنورد گلستان و 65 کیلومتری غرب شهر اشخانه بر روی تپه مرتفعی در دامنه جنگلهای کاج و سرو در کنار دهکده اسپاخو واقع شده است.
در وجه تسمیه دهکده اسپاخو گفته میشود وازه هسپ و اسپ که نامی کهن و پهلوی است به مرور زمان دچار تغییر و تبدیل به اسب شده و طبق شواهد احتمالا این منطقه از خراسان شمالی در گذشته محل پرورش اسپ بوده که نام اسپاخو برگرفته از ان می باشد.

بنای سنگی اسپاخو در حقیقت پا برجا ترین اثر باستانی سده های قبل از اسلام در خراسان پهناور است که از نگاه تاریخی اهمیت ویزهای دارد.معماری این بنا الگو گرفته از پای فیل مشهور به پافیلی است که از پابرجا ترین نوع معماری محسوب میشود.طرح این بنا ترکیبی از یک ایوان با پلان چهار گوش تالار و یک اتاق چهار گوش در قسمت شرقی است که ایوان ان به وسیله دهلیز به اتاق قسمت شرق ایوان مرتبط است.

پوشش سقف اتاق به صورت گنبدی از نوع پوشش های نیمکره ای و قابل مقایسه با گنبد چهار تاق های ساسانی است.با توجه به خصوصیات معماری و کاربرد مصالح بویزه استفاده از سنگ-تیر و شیوه تاق سازی و قوسهای طاق ها و موارد دیگر این بنا نظیر کارهای معماری مربمط به کارهای معماری اوایل دوره ساسانی و حد اکثر اوایل اسلام تا دوران ال بویه است.

در اطراف این بنا و دهکده اسپاخو بر روی تپه های مجاور- قبرستانی وجود دارد که از نظر وضع دفن و مقبره سازی با طرظ تدفین مسلمانان تفاوت کلی داشته و قبر ها به صورت خانوادگی است.این شواهد حاکی از ان است که با وجود حضور زرتشتیان - اقوامی از این گروه با اعتقادات مذهبی خاص در این منطقه وسیع ساکن بوده و این بنای عظیم متعلق به انهاست.
با وجود این شواهد در باور مردم منطقه از این بنا با عنوان کلیسا یاد می شود.اما هیچگونه دلیلی بر حضور مسیحیان در منطقه موجود نیست.از شکل دوار محراب- وجود آتشدان و باقی ماندن حفره هایی در سقف برای خروج دود بر می اید که این بنا توسط زرتشتبان ساخته شده است.

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان