"خروس سپید" گاها به عنوان نماد جشن بهمنگان معرفی می شود        "خروس سپید" گاها به عنوان نماد جشن بهمنگان معرفی می شود 

    مژگان بدیعی - بنیاد کلمه  "خروس"( از مصدر خرئوس khraos)) در اوستا، به معنی خروشیدن) با واژه "خروش" و "خروشیدن"،در زبان فارسی ، هم ریشه است.بنابراین خروس، به معنی ( خروشنده ) است ، و این نام به مناسبت بانگ زدن خروس است.

در فرهنگ مزدیسنا،خروس که از مرغان مقدس به شمار می رود، به فرشته بهمن اختصاص دارد . در سپیده دم ، با بانگ خویش، دیو ظلمت را می راند و مردم را به برخاستن و عبادت و کشت و کار می خواند.

این حیوان با کمک سگ ، در برانداختن دشمنان ، از همکاران سروش به شمار می رود، علاوه بر این، وظیفه پیک سروش نیز بر عهده اوست و از طرف او در سپیده دم، مژده سپری شدن تاریکی شب و برآمدن فروغ روز را به همراه دارد،در حالی که، دیو بوشاسب مردمان را به خواب دعوت می کند. در شاهنامه نیز خروس،پیک ایزدی معرفی شده است.

جشن بهمنگان، جشن بزرگْداشت منش و اندیشه‌ نیک است و یکی از نمودهای بارز این نیک منشی پرهیز از به تباهی کشاندن هستی و پاسداشت همه زیستمندان به ویژه جانوران است.

و"خروس سپید" گاها به عنوان نماد جشن بهمنگان می دانند خروس در فرهنگ ایران کهن پرنده ای ارجمند و گرامی بوده و از چنان جایگاهی برخوردار بوده که یونانیان باستان آن را با نام « پرنده ایران » می شناختند.

خروس در اوستا همکار و « پیک سروش » است. نام این پرنده زیبا در اوستا " پَرودَرش" است که به معنی " پیش بین " است چون باور داشتند که خروس نخستین پرتوهای خورشید را در بامداد می بیند و با خروش بامدادی خود برای مردمان "بیدارباش" سر می دهد

به روایت بلعمی ، گیومرث سفارش کرد که سیامک را با ماکیان و خروس سفید همراه دارن تا دیوان، او را گزند نکنند و در سیر عجم آمده که دیوان آگاه شدند که او پدر همه شاهان است،با این تدبیر هلاکش کردند

،ماری را بگرفتند ودر خانه سیامک انداختند. چون خروس سفید مار را بدید،بانگ می زد. غلام آگاه شد و مار را کشت.

گیومرث چون به کین خواهی پسرش به کوه دماوند رفت، وقت نماز پیشین، خروس سپیدی را دید که ماکیانی به دنبال او بود و ماری در پیش ،خروس به مار حمله می برد و هر بار که او را می زد ،خروس بانگی خوش سر می داد.گیومرث را خوش آمد از مهربانی او بر جفت خویش، و دید که طبع او با طبع آدمی نزدیک است، با سنگ مار را کشت.آن خروس  بانگ نشاط سر داد، گیومرث غذایی بدو داد و او آن را به جفت خویش ایثار کرد.گیومرث سخاوت او را به فال نیک گرفت. از این رو ایرانیان بانگ خروس را به وقت ،خجسته دانند.خاصه خروس سفید را.و گویند در هر خانه که باشد ،دیو در آن خانه نباشد. اما بانگ خروس را در شامگاه ، به فال بد دارند و این از آن روست که چون کار گیومرث به آخر رسید،

خروس بی وقت،در نماز شام،بانگ زد،چون نگاه کردند،گیومرث مرده بود.

شاهنامه پرورش مرغان و از جمله خروس را به تهمورث نسبت می دهد.عوام معتقدند که خروس سفید را نباید کشت،زیرا که او فرشته است.خروسی که بی وقت بخواند،باید کشت یا بخشید و گرنه،صاحبش می میرد.

شاید نظر به همین اعتقاد است که بانگ خروس را از مرغ، به فال بد داشته اند.

همچنین در فرهنگ ها، " خروهک" به معنی مرجان و " خود خروه" به معنی بستان افروز یا تاج خروس و " خروهه" یا خروسک و خروسه ، به مناسبت رنگ و شکل تاج خروس آمده است.جنگ خروس از قدیم الایام،

از سرگرمی های رایج به شمار می آمد. برای این منظور خروسهایی از نژاد مخصوص برای این کار تربیت می شده است. این کار هنوز در افغانستان و قسمت هایی از خراسان باقی است . " خروس جنگی" کنایه

از افراد تند خو و ستیزه جو بوده است.

این مرغ در دین ایرانیان پیک سروش دانسته شده، فرشته ای که پاسبانی شب با اوست و نگهداری آفریدگان ایزدی در هنگام تاریکی اهریمنی سپرده بدوست.

در فرگرد( فصل) هجدهم وندیداد ئر فقرات 14-28 آمده " پرسید زرتشت از اهورامزدا ، ای اهورامزدا، ای پاکترین خرد، ای دادار جهان خاکی،ای پاک ، کیست گماشته سروش پاک دلیر کسی که گفتار ایزد پذیرفت

و کسی که گرز چوبین اهورایی آرد؟ آنگاه گفت اهورامزدا آن گماشته ، مرغ پرودرش ( خروس) نام دارد ای سپیتمان زرتشت.مردمان بدگفتار آن را کهرکتات نامند،زیرا این مرغ است که در سپیده دم توانا آواز برآورد( و گوید): برخیزید ای مردمان،نامز بهترین راستی بگزارید و به دیوها نفرین فرستید، اگر نه بوشیا ستا (BUSHYASTS) آن دیو دراز دست به شما چیره شود.

در نامه های دینی پهلوی چندین بار از خروس سخن رفته است.از آنهاست بندهش فصل 19 فقره 33:" خروس از برای همستادیه ( ضدیت )دیوان و جاودان آفریده شده، اوست همکار سگ. اندر دین گوید،در میان آفریدگان جهان خروس و سگ در برانداختن دشمنان از همکاران سروش هستند." در نامه دیگر پهلوی که " ماتیکان یوشت خرمان" نام دارد در فصل دوم در فقرات 25-26 گوید:" خروس را مرغ سروش پاک خوانند آنگاه که بانگ برآورد پتیارگی ( گزند)

از آفریدگان هرمزد دور گرداند".

چون خروس نزد ایرانیان مرغ مقدس بوده ، مانند عقاب ،نشان سپاهیان بود .ایرانیان در خانه های خود این مرغ مقدس را نگه می داشتند و به هر جا که می رفتند با خود می بردند و همین سبب گردید که در روزگاران کشورگشایی آنان ( در زمان ماد و هخامنشیان) برخی از کشورهای آسیا و اروپا به دستیاری ایرانیان با این پرنده حساس و غیرتمند آشنا شدند وآن را مرغ ایرانی خواندند.

 

در اين راستا:

حیوانات در اساطیر ایران (شير)

حیوانات در اساطیر ایران « اسب » 

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • مهمان - مهمان

    سپاس - پیروز باشید.

  • مهمان - مهمان

    mamnoon,khosham oomad.movafagh bashid.

  • مهمان - مهمان

    خسته نباشی عزیزم پشتکار شما را می ستایم مریم بدیعی

فرتوری از نگارخانه

geshte92cham1_20140206_244545690529.jpg

تبلیغ ویژه

واپسین نوشته ها

گزارش تصویری

پیوند ها

خبرخوان یافت نشد

تبلیغ 2