پيروز شاه پارس(ايران) ژنرال گارد جنگي راست و سپهبد پارس 
پيروز شاه پارس(ايران) ژنرال گارد جنگي راست و سپهبد پارس      
  بهنام ایران پور- پيروز پور يزدگرد پور شهريار پور خسرو پرويز،و مادرش دخت شيرويه(قباد دوم - برادر یزدگرد)، در سال 636م(14تازي) و در سنين کودکي در جريان محاصره پايتخت بدست تازيان به همراه خانواده از تيسپون به سوي شرق رفت.

مسيري که او در طي ان يک لحظه رنگ ارامش نديد و از بهترين دوران کودکي و نوجوانيش بمانند برگهاي زرد خزان در زير پاي رهگذر روزگار تنها صداي ناله اي بگوش ميرسيد،  بدين شرح است:

نهاوند_ري _ اصفهان _ کرمان _ نیشابور_طوس _ بلخ _ مرو.در سال 647م(پس از نبرد بزرگ نهاوند:642م = 21 تازی)  به همراه کارواني به رهبري مرزبان(به چيني: Mosepan) در کنار برادر و سه خواهرش(مسعودی مورخ:بهرام-شهربانو-ادرگ-مر اوند) به دستور پدر از مرو راهي سرزمين اژدهاي زرد  شد تا از اشفتگي ها در امان باشد.اينان  مامور بودند دومين نامه درخواست کمک نظامي شاه(يزدگرد سوم) را به فغفور(امپراطور) چين برسانند.(يزدگرد در سال 638م در دوره زمامداری کائوتسونگ نيز سفيري اعزام کرده بود که هر دو بار امپراتور چین بدلیل دوری راه به درخواست یزدگرد پاسخ رد داده بود.

شايد فغفور پشتش به  ديوار بلندو يخ زده هيماليا گرم بود و مايل نبود کشورش را گرفتار جنگي سخت و فرسايشي کند...) ) اما چنان که پیداست پیروز چند سالی در ان سوی مرز ایران و در سرزمین "تخارستان" ماند و همراه کاروان به چین نرفت.نرسه فرزند پیروز نیز ذر کتاب خاطراتش می نویسد که نخستین بار که پیروز به چین می اید انزمان است که  یزد گرد کشته بود.از برایند این داده ها این به ذهن می اید که او نخستین بار در سالهای پس از 652م(سال کشته شدن یزدگرد) به چین رفته است.

 

پادشاه سرزمین تخارها پیروز را به گرمی  پذیرفت و سالها در کنار هم با سپاهیان متجاوز عرب دوشادوش  جنگیدند که حاصلش دست به دست شدن چندباره سرزمین های ناحیه تخارستان بین دو طرف بود و پیروزی نهایی نسیب هیچ سو نمیگشت. ذکر اين نکته نيز خالي از لطف نيست که در بسياري از منابع راجع به مکان حضور بازماندگان خاندان به ياد ماندني ساسان از واژه "تبعيد" استفاده شده که مراد همان سرزمين های شرق ایران(انسوی جیحون) بویژه تخارستان است.شايد به اين خاطر که اينان از سرزمين خود توسط اعراب رانده شدند...

زمان بمانند باد بر شاهزاده مي گذشت او که اکنون جواني برومند گشته بود و هر ان چشم به راه اجازت پدر براي بازگشت به ميهن و شرکت در جنگ، در سال 652م خبر قتل ناجوانمردانه پدر در مرو را دريافت کرد و در جواني پژمرد. در 658م که شرايط را از هر لحاظ مهيا ديد بار دیگر از فغفور درخواست کمک کرد. در همان سال گازنگ(امپراطور وقت چين) بر خان ياغي ترکستان چيره گشت و اداره کامل امور ترکستان و بخشهايي از تخارستان را به پیروزواگذاشت و به او کمک کرد تا تشکیل حکومت دهد.اين کار براي فغفور يک حسن داشت که با توجه به کارداني پيروز ديگر از بابت اشفتگي ترکستان اسوده ميشد وبراي پيروز نيز اين حسن را داشت که يک گام بسوي ايران نزديک تر ميشد و تا حدودي بیشتری استقلال عمل پيدا ميکرد بويژه درباره موضوع لشگرکشي به ايران.

 پيروز شاه پارس(ايران) ژنرال گارد جنگي راست و سپهبد پارس

 

پيش به سوي ايران:   658م

پيروز وارد ترکستان نشده بود که خبر حرکتش در بخشهايي از ایران بویژه سيستان که نزديکترين منطقه به شرق بود چنان شوري انداخت که حکام عرب تاب ايستادگي در برابر مردم نياوردند و گريختند و بخشهاي از سیستان به قلمرو پيروز در ترکستان پيوست و پيروز سرانجام پس از بيست سال دوباره بوسه بر خاک ميهن مي زند.

او شهر باستاني "زرنگ"(?! Chi-ling) را به مقر فرماندهي جنگي خود عليه دشمن تازي برگزيد و پايه هاي *دومين سلسله ساساني*(از اين حکومت در منابع چيني با نام پادشاهي تزي کيک: Tzi keek ياد شده است) را پي ريزي کرد.سکه هايي از اين ناحيه بدست امده که مربوط به سال بيستم پادشاهي يزدگرد است در حالي که پدرش ان زمان زنده نبود(يزدگرد از 632م تا 652/651م شاه بود) و تاريخدانان اين ابتکار هوشمندانه او را(ضرب سکه) دال بر تلاش در اثبات حقانيت و مشروعيتش (و شايد نوعي تاکتيک جنگ رواني!) مي دانند.

او تا سال 663م در زرنگ بود که تمام اين 5سال به جنگ و گريز گذشت.ناگفته نماند که همزمان با اين دوران، اعراب اواخر خلافت عثمان و سراسر دوره علي، سراسر درگير جنگ هاي داخلي و قبيله اي واختلافات اداري حکومتي بودند که پيروز به خوبي از ان بهره مي برد.تا اينکه با روي کار امدن معاويه که امرايش به شدت از ناحيه پيروز احساس خطر کردند و نيز يکپارچگي دوباره جامعه غصبي عربي، کار چنان بر پيروز تنگ شد که پس از عقب نشيني هاي پي در پي به شرق، سرانجام در سال 673م دومين پادشاهي ساساني سقوط کرد و پيروز به چين بازگشت.

 

ولي او دست بردار نبود و سال بعد براي بار اخر به باختر لشگر کشيد و به مدت يکسال ديگر بختش را آزمود ولي طلسم شکست از سر او باز نشد و در سال 675م براي اخرين بار به چانگ ان امد و اين پاياني بر نبردهاي دشوار و تلاش هاي بي وقفه او در راه ازادسازي ايران بود.(احتمالا او در همین سال ها لقب ژنرال گارد جنگی راست را از گازنگ دریافت می دارد)

در سال 677م او تصميم گرفت براي گروه بسياري از ايرانيان که به سبب اشغال کشور با او و پس از او به چين روي اورده بودند در پايتخت از فقفور اجازه بناي يک اتشکده بکند که موافقت گرديد و اين بنا به معبد پارسي(Bosi-si) از سوي چيني ها معروف شد که ظاهرا هنوز ويرانه هايي از ان باقيست و در انتظار ديدار پارسيان.

از انجا که شمار زيادي از ايرانيان پس از يورش تازيان به سوي چين روانه شدند ناحيه اي که بيشتر انها در ان مستقر بودند(ناحیه ای در شرق شهر یانگ جو  از استان جیانگسو)

بعد ها به دهکده پارسي مشهور شد که امروزه نيز چينيان ان را به همين نام مي شناسند و بناي يادبود به دو زبان بر دروازه اش برافراشتند و به نکويي از ان ياد مي کنند.تفاوت نژادی واضحی که مردم این منطقه با سایرین دارند و شباهت بسیار انان به ایرانیان دلیلیست بر این مدعا.

چيزي که در اين ميان شايسته بيان است نقش نيکي است که چيني ها درباره ايرانيان پناهنده، در تاريخ بجا گذاشتند.بي شک رفتار شايسته دربار تانگ با خاندان شاهي شايان ياداوري است، و بزرگداشت شاهزادگان و اعطاي برجسته ترين القاب درباري و پست هاي حکومتي نواحي گوناگون چين به فرزندان و نوادگان يزدگرد و موافقت انها با تاسيس اتشکده و انجام اداب و رسوم ديني ملي و اعطاي مجوزهاي لازم به بازرگانان و پيشه وران بسياري که بدنبال پيروز دسته دسته راهي چين شده بودند و بارها ارسال سپاهيان بيشمار براي همراهي شاهزادگان جوان ساساني و بسياري الطاف ديگر که قطعا از محمل سنگ نبشته هاي کاروان تاريخ جا مانده اند.در صورتي که شايد در اين ميان پاسخ اين سوال که چرا بايد کشور دور از صحنه حادثه چين اين اندازه ...  تا ابد به پاسخ بماند؟!اين است اوج ارتباط اين دو تمدن کهن.ايرانيان همواره قدردان ملت بزرگ چين خواهد بود و احترام درخوري براي اين ملت تاثيرگذار لحاظ مي کنند.

نيز ناگفته نماند که هر بار که پيروز اهنگ بازپسگيري ايران مي کرد در شهرهاي گوناگون ايران شور واشوب برپا ميشد که گاه مردم برخي شهرها موفق به راندن اعراب از شهرشان مي شدند و کنترل شهر را به دست مي گرفتند و اين نشان دهنده ارتباط قلبي و ايدئولوژيک هميشگي ميان ايرانيان دربند و خاندان اواره ساسان در چين است.اشاراتي در کتاب پهلوي بندهش بر اين جريانات وجود دارد. اما بسبب فاصله زياد اين دو نهاد ازادي و برنامه ريزي نشده بودن و ناهماهنگي و پراکندگي، اين شورشها به فرجامي قطعي نمي رسيد و سپاه ارسالي اعراب به راحتي دوباره بر شهر چيره مي شدند و از اهالي شهر تاوان سنگين ازادي خواهي را با کشتار وحشيانه دسته جمعي مي ستاندند... .بنابر همين اصل بود که اعراب در انتخاب حکام و اختصاص بودجه و سرباز و همچنين کلوني سازي(کوچ قبايل عرب به منطقه بمنظور رواج فرهنگ عربي) نگاه ويژه اي به شرق و خراسان داشتند.

بنابراين برخي نوشتارها که دال بر بي خيالي و بي توجهي پيروز نسبت به حال و روز ايرانيان در بند است و دوران حضور او در چين را دوران عيش و خوشگذراني مي نمايانند به راستي با اين همه اسناد دور از انصاف و حقيقت است.

 

فرجام پيروز مرگ در غربت چين(678/679م) بود.(در برخی تواریخ بویژه نامه های چینی سال مرگ پیروز 708 یا 709م اورده شده که این سال درگذشت نرسه پور اوست .)او در دربار سلسله تانگ بسيار گرامي بود .گازنگ به او لقب "ژنرال گارد جنگي راست" را اعطا کرده بود که يکي از شانزده لقب برتر دربار امپراطوري چين است.پيکر او را در ارامگاه اختصاصي گازنگ در چانگ ان به خاک سپردند و بنا بر رسم ارامگاه مجسمه اي بي سر از او در جلوي اين ارامگاه برافراشتند که بر کتيبه پشت ان اين جمله به دو زبان چيني و پهلوي نقش شده است:"پيروز شاه پارس(ايران) ژنرال گارد جنگي راست و سپهبد پارس"

(بنا به روايتي او را بر بلنداي فلات پامير و بنا بر وصيتش "بدنم را انگونه به خاک بسپاريد که رو به ايران باشد"، به خاک سپردند.)

مردم مناطق اسياي ميانه چه فارس چه ترک و چه تخاري هيچگاه دوران با شکوه پايمردي براي ازادي در رکاب پيروز را عليه تازيان اشغالگر و ستمگر از ياد نبردند طوري که امروز کشور ترک نژاد ولي فارس زبان تاجيکستان(تقريبا منطبق بر ناحيه حکومت پيروز) به نام خود که برگرفته از نام قلمرو پيروز در ان نواحي است(فرمانروايي تزي کيک=تاجيک:نامی که چینیان به ایرانیان همراه پیروز داده بودند) مي بالد تا نام و ياد اين دلاورمرد ايراني تا روز رستاخيز بر دل ها و ذهن ها جاري باشد.

بر هر ايرانيست که اگر روزي به چين رفت براي تجارت يا سياحت ديوار چين يا شهر ممنوعه، سري هم به شهر شيان(چانگ آن باستاني) و ارامگاه گازانگ بزند و يادي از "سمبل ازادي خواهي ايرانيان" ،پيروز ،که تا هميشه تاريخ چشم براه و اميدوار است بکند.

گويند بر فراز فلات پامير:         

"ارامگاه مرديست از تبار ازادگان          که بودش ننگ از بند بر بازوان

دلاورمردي از نسل رستم پهلوان          ببودش او را نام پيروزان(پيروز

درود بر روان و فروهر همه ازادگان و جانباختگان راه ميهن

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
  • مهمان - مهمان

    داستان دردآوری است . شاه هرمزان(شاه خوزستان)بهمراه پیروز نهاوندی در درون مرزهای دشمن تازی ، بابک خرمدین و روزبهان خراسانی(ابن مقنع یا نقابدار) در درون مرزهای ایران و پیروز یزدگرد در برون از مرزهای میهن در خاور ایران ، نمادهای نبرد و پایداری برای بازپس گیری ایران از چنگال دشمن متجاوزاند.

  • مهمان - مهمان

    فرزندان آریابوم پای در راه نهید . کاری کنید تا جهان و جهانیان در شگفت بماند. رودی شوید خروشان تا آهنگ آن گوش جانان را بنوازد و سنگهای بزرگ را همچون کاهی به کناری زند.

  • مهمان - مهمان

    بسیار مقاله باارزش وپر محتوائی بود. باسپاس فراوان

فرتوری از نگارخانه

jashneh80salegi5_20121229_968449750775.jpg

تبلیغ ویژه

واپسین نوشته ها

گزارش تصویری

پیوند ها

خبرخوان یافت نشد

تبلیغ 2