افشين زعيم - آن زمان که تهران نبود ، ری بود . حال با پيشرفت دانش و تکنولوژی و با وجود برجهای بلند بالا ، شهر باستانی ری تنها مانده است و از آن تنها تر آتشکده ی ری است .
آتشکده ای پير و غريب که از آن بزرگی و شکوه تنها خشت و گلی مانده است و بس ؛ و بر روی تپه ای کوچک در دل دشتی بزرگ خودنمايی می کند ، انگار که از آن دورها با چشمانی اشک بار به ما می نگرد و می گويد : بی انصافها! در بين اين همه برج و آسمانخراش ، دود و آهن و روزمرگی مرا نيز دريابيد که نشان هزاران سال تمدن و فرهنگ شما هستم .

نام بهرام يزدانی دوست خوب و نازنينم بر روی صفحه ی موبايل حک می شود . گوشی را که برمی دارم از صدای گرم و مهربان و پرانرژی اش می فهمم که ايده ی زيبای ديگری در راه است .
او می گويد : می خواهيم به آتشکده ی ری بريم . می آی ؟
بدون آنکه دست دست کنم می گويم : کی ؟ چه ساعتی ؟

ادامه می دهد : مجلس خودمانی است ، قرار شده موبد هنگامی با ما همرا ه شود ، پسرش مازيار و رامتين شهرت نيز می آيند و با تو می شويم 5 تن .

گفتم : مهم نيست چند تنيم ، مهم اينکه ما می خواهيم با هم همبسته بشيم و آتش آتشکده ای کهن را روشن کنيم و دست در دست هم با يکديگر بخوانيم : « همازور بيم ، همازور هما اشوبيم ، همازورويش کرفه بيم ، هم کرفه ی کرفه کاران بيم ، ديراژ وناه و وناه کاران بيم ، هم کرفه ی بسته کشتيان و نيکان و وهان هفت کشور زمين بيم . »
ديگر حرفی برای گفتن نماند . پيمان بستيم تا در روز 9 اسفند گرد هم آييم و يکدل به سوی آتشکده ای باستانی برويم و آتش سپندينه ی اهورايی که پرچم دين مزديسنی را بر فراز آن تپه ی مهر برافرازيم وبا نوای دل انگيز موبد اشک را از چهره ی خسته و تنهای آتشکده ی ری بزداييم .
و به او بگوييم : هرچند می دانيم که از ما رنجيده ای و دل شکسته ، اما بدان ، ايرانی اگر روزمره شود ، نمک نشناس نيست ،
شايد فراموشکار باشد اما به خواب نمی رود .

شرح کامل آتشکده ری :
در سمت راست جاده ری به ورامین در جنوب شرقی حرم حضرت عبددالعظیم در نزدیکی روستای قلعهنو بر فراز تپهای بلند، بنایی کهنه از دوره ساسانیان خودنمایی میکند. این بنای قدیمی بقایای آتشکده بزرگ ری است. یکی از مهمترین آتشکدههای پیش از اسلام که به روایت تاریخ طبری از آن قدیمیتر وجود ندارد. براساس کتاب تاریخ طبری، این آتشکده محل نگهداری آتش مقدس بوده چنانکه در جایی دیگر نیز گفته شده؛ یزدگرد پس از شکست جلولا از حلوان به ری آمد و آتش مقدس را از آنجا برگرفت و به مرو برد.
این آتش مقدس همان است که زرتشتیان معتقدند از آسمان فرستاده شده و تاکنون خاموش نشده و آتش دیگر آتشکده ها در ایران زمین نیز از آن گرفته شده است. از آنجا که ری در دوران پیش از اسلام محل استقرار موبد موبدان بود، آیین های مهم مذهبی زرتشتیان در این آتشکده برگزار می شد که بر ارزش آتشکده ری می افزاید. بخشی از بنای آتشکده ری در زمان حمله اسکندر به ایران خراب شد و تنها قسمتی از بنای چهارطاقی و زیبای این آتشکده به صورت دو میل باقی ماند. از این رو بقایای به جای مانده از آتشکده ری را که بر تپه ای واقع شده تپه میل می خوانند.
بنای آتشکده از سنگ لاشه، خشت و آجر با ملات ساروج ساخته شده است. آنچه از پوشش بنا در زمان حاضر بر جای مانده؛ یک جفت قوس هلالی با نقطه بیضی است. در راستای محور اصلی تالار، راهروی کم عرض تونل مانندی سراسر طول تالار را از زیر طی می کند که از منتهی الیه غربی، راهروی هم عرض دیگری بر آن عمود می گردد و ورودی اصلی راهروی زیرین در جبهه شرقی، زیر ایوان اصلی است. بنای چهارطاقی آتشکده دارای چهار دالان سرپوشیده بوده که آتش مقدس را برای حفاظت از آب، خاک و باد از این دالان ها عبور می دادند. در اکتشافات انجام شده تنها یکی از این دالان ها پدیدار شده است. در کتاب مروج الذهب مسعودی، احداث آتشکده ری را به فریدون نسبت می دهد و راویان روایت کرده اند که اعراب در فتح ری چون با مردم آنجا صلح کردند، آتشکده را باقی گذاردند. به جای ماندن قسمتی از طاق های این آتشکده در عصر حاضر گواهی است بر اینکه آتشکده ری در زمان صدر اسلام خراب نشده است.
بلندی تپه میل از سطح دشت اطراف ۱۸متر و حدود ۲۵ متر پهنا و ۲۰ متر درازا دارد، پیرامون این تپه بلند تپه های کم ارتفاع کوچکتر پراکنده شده که مشرف بر آنها قرار گرفته است، این مجموعه منطقه ای به وسعت حدود۸۰۰ در ۹۰۰ متر را شامل می شود.
برای نخستین بار در سال ۱۹۰۹میلادی یک هیات فرانسوی فعالیت خود را به منظور کاوش در محوطه باستانی تپه میل آغاز کرد. پس از آن؛ هیاتی ایرانی از سال ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۴ کار حفاری و مرمت قسمت هایی از این بنا را به عهده گرفت و آخرین دوره مطالعات باستان شناسی در این محل در سال ۱۳۷۸انجام شد. آثار بدست آمده در تپه میل گچبری هایی با نقوش اسلیمی و گیاهی مربوط به اواخر دوران ساسانی و اوایل دوره اسلامی است که در فهرست آثار ملی ایران نیز ثبت شده است.

















نظر خود را اضافه کنید.
ارسال نظر به عنوان مهمان