جشن نوروز پر بار از فرزانش كهن ايراني است  
جشن نوروز جمشيدي، روز اورمزد   

 منوچهر ارغواني -جشن نوروز جمشيدي، روز اورمزد، روز نخست فروردين ماه، آغاز بهار در روی زمين بر پايه‌ي سنجيده ترين اندازه گيري اخترشناسی و گاهشماری در جهان، بزرگترين و باشكوه ترين جشن‌ كهن در همه‌ي  ایران بزرگ است.  

جشن نوروز از نخستين روز بهار همراه با شكوفه‌ي درختان و سرسبزی نهاد (طبيعت، Nature) و شادی آغاز می‌شود. برابر با گفته‌ي باستان شناسان، در گذشته اين جشن يك ماه به درازا مي‌كشيد ولي امروز تا جشن سيزده دنبال مي‌شود.

جشن نوروز را بسياری از بزرگان جهان باشكوه ترين جشن گيتي ناميده‌اند و بزرگترين جشن مردمي ايرانيان است  كه از روزگاران بسيار دور براي ما به يادگار مانده است و بنياد ميتُخت (اسطوره، Myth) آن را به جمشيد شاه پيشدادي پيوند مي‌دهند، همچنانكه اين جشن تا امروز به نام جشن نوروز جمشيدی آوازه مند است.

‌گويند به زمان جمشيد شاه سرما و توفان بزرگی ايرانويچ را فرا می‌گيرد و در پايان سال سوم، در آغاز بهار سرما و توفان به پايان می‌رسد و به شادی آن، جشن بزرگی برپا می كنند، كه جشن نوروز می‌نامند.

داستان ديگری چنين می‌گويد: جمشيد شاه پس از يك زنجيره بهسازي‌هاي چپيره‌اي (اجتماعى) بر تخت زرين نشست و دوري (فاصله) ميان دماوند تا بابل را در يك روز پيمود و آن روز، روز هرمزد از فروردين ماه بود. چون مردم اين شگفتى را از وى بديدند، جشن گرفتند و آن روز را نوروز خواندند.

جشن نوروز پر بار از فرزانش كهن ايراني است و هنوز جای بسيار برای كاوش دارد و هرچه گفته شود كم است. اگر به گذشته باز گرديم و آيين‌هاي فراموش شده‌اي همچون بابا نوروز (عمو نوروز)، خواجه پیروز (حاجي فيروز)، پنجه يا بهيزك و... را نيز به آن بيافزاييم، خواهيم ديد كه جشن نوروز بسيار گسترده‌تر از آن چيزي است كه امروز هست.

جشن نوروز با همه‌ي دشمنی‌هايی كه در درازاي زمان ديده و می‌بيند، هنوز استوار و پا برجا خود را به رخ جشن های جهان مي‌كشد.

 

سبزه يا ششه:

ايرانيان باستان ده روز مانده به جشن نوروز، به انگيزه‌ي فراوانی در سال نو، سه سينی سبزه از گندم و جو و ارزن به نماد هومت = پندار نيك، هوخت = گفتار نيك و هوورشت = كردار نيك، می كاشتند. رنگ سبز آنان، رنگ پاترمی (ملی) ايرانيان و كيش زرتشت است كه نماد امرداد امشاسپند "بی مرگی و جاودانگی" است و آن را مايه‌ي بالندگی فروَهر درگذشتگان می‌دانستند.

همچنين در گذشته ايرانيان باستان دانه‌‌هاي گندم، جو، برنج، لوبيا، ميچوك (عدس)، ارزن، نخود، كنجد، باسمر (باقلا)، كاجيله، بلال، و ماش به شماره‌ دوازده ماه را در ستون‌هايی از خشت خام بر مي‌آوردند كه باليدن هر يك را به شگون نيك مي‌گرفتند و بر آن بودند كه آن دانه در سال نو مايه‌ي فزوني و باروری خواهد بود.

 

انديشه و فرزانش خانه تكاني:

ايرانيان باستان و زرتشتيان امروز بر اين باور هستند كه فروَهر مردگان {ريشه‌ واژه‌ي فروردين} در اين روز‌ها براي سركشي بازماندگان خود به زمين فرود مي‌آيند و اگر خانه را پاكيزه، آراسته و بستگانشان را شاد ببينند، شادمند مي‌شوند و برای باز ماندگان خود نيايش مي‌كنند و گر نه، اندوهگين و افسرده باز مي‌گردند.

با خانه تكاني، كاشانه‌ي خود را برای برگزاری باشكوه تر جشن نوروز از بيرون و درون پاكيزه، آماده و آراسته می‌كنند. خانه تكانی همچنين نشان از فرزانش كهن ايرانی دارد كه می‌گويد در پی آشفتگی، آراستگی و پاكيزگی می آيد.

 

 

 

هفت سين:

يكي ديگر از آيين و پيك نوروزی سفره‌ي‌ هفت سين است كه شمار آن از هفت امشاسپندان آيين زرتشت سرچشمه مي‌گیرد. دكتر بهرام فره وشی در جهان فروری، ريشه‌ي واژه‌ي هفت سين را از چيدن "هفت سينی" بر خوان نوروزی مي‌داند كه به آن هفت سينی مي‌گفتند و با  گذشت زمان و افتادن "ي" پاياني آن به گونه هفت سين در آمده. به گفته‌ي او هنوز هم در برخي از روستاهای ايران اين سفره را، سفره‌ي‌ هفت سينی مي‌ گويند.

 

 چيزهايي که روی سفره‌ي‌ هفت سين می چينند بدين شمارند:

سبزه به نماد اندیشه نیک ، گفتار نیک ، کردار نیک  خانواده های زرتشتی سه قاب از سبزه به نماد اندیشه نیک ، گفتار نیک ، کردار نیک  بر خوان می نهنند تا موجب فراوانی در سال نو شود رنگ سبز آن رنگ ملی ایرانیان و نماد  امرداد امشاسپند می باشد .

 

  سمنو( مایه خمیر) که نماد خوبی برای زایش و باروری گیاهان توسط فروهرهاست و از جوانه های ناز رسیده گندم تهیه می شود  

 

 سنجد بو و شکوفه آن سرچشمه دلدادگی    سنجد بو و شکوفه آن سرچشمه دلدادگی باروری و زايندگى و عشق است

 

سماق چاشنی و محرک شادی در  زندگی  سماق چاشنی و محرک شادی در  زندگی  به شمار می روند

 

سیر و سرکه برای گندزدایی و پاکیزگی   سیر و سرکه برای گندزدایی و پاکیزگی می باشد

 

آب و ماهی سرخ  نماد خورداد امشاسپند به معنی سرزندگی و شادابی آب و ماهی سرخ  نماد خورداد امشاسپند به معنی سرزندگی و شادابی و تندرستی، رسائي است  

 

  سیب سرخ (میوه جات) نماد سپندارمزد امشاسپند  سیب سرخ (میوه جات) نماد سپندارمزد امشاسپند ، فروتنی و مهر و شيدايي

 

سکه نماد ی از شهریور امشاسپند(نگهبان فلزات )  سکه نماد ی از شهریور امشاسپند(نگهبان فلزات )به نیت درآمد و ثروت  انتخاب شده  است و شهريارى آرزو شده با كشور جاودانى و نیرومندي

 

 

نماد  اهورامزدا    کتاب مقدس هم یکی از پایه اصلی خوان نوروزی به تناسب مذهب خود کتاب مقدسی را که قبول دارد بر سر سفره می گذارد و  نماد  اهورامزدا  است نسك (كتاب) سپند (مقدس، saint): نماد اهورامزدا {بر پايه‌ي باور هر كسی، زرتشتيان: گات‌ها، يهو‌يان: تورات، مسلمانان: قران، مسيحيان: انجيل و برخی حافظ و...}

 

 

آینه و آفرینگان (شمعدان) نماد اردیبهشت  امشاسپند   آینه و آفرینگان (شمعدان) نماد اردیبهشت  امشاسپند به معنی  نور روشنایی و حتما با ید در بالای سفره جای بگیرد 

 

شیر و تخم مرغ نماد وهمن امشاسپند شیر و تخم مرغ نماد وهمن امشاسپند و پندار نیک و نوزايی به معنای نطفه و باوری وزایش است

 

نان و پنیر و سبزی نقل شبرینی و آجیل همگی نمادی از داده های اهورایی  نان و پنیر و سبزی نقل شبرینی و آجیل همگی نمادی از داده های اهورایی میباشد 

 

 اسپند و آويشن: نماد تندرستی و فرخندگي

نارنج: نماد گوی زمين و گردی آن

گلاب: نماد آب ريزان يا آب پاشان

 انار: نماد پارسايی و پاكي

    

برگزاری جشن نوروز:

زرتشتيان و یا ایرانیان کهن د‌ر نخستين بامداد نوروز در كنار چهارچوب پايين در ورودی خانه اندكی آويشن مي‌ريزند كه نشان برپايی جشن در آن خانه است.

زرتشتيان در نخستين روز سال نو به نيايشگاه مكان زندگی خود می‌روند تا سال نو را با همبستگی با يكديگر و نيايش به درگاه اهورامزدا آغاز نمايند و سپس مانند هر ايرانی ديگر به ديدار بزرگان، خويشاوندان و آشنايان مي‌روند.

 

و در پايان فردوسی درباره جشن نوروز چنين می گويد:

 

به جمشيد بر، گوهر افشاندند      مر آن روز را روز نو خواندند

سر سال نو هرمز و فروردين     بر آسوده از رنج، تن دل، زكين

بزرگان به شادی بياراستند        می و جام و رامشگران خواستند

چنين روز فرخ از آن روزگار     بمانده از آن خسروان يادگار

 

جشن نوروز و سال ۳۷۵۰ زرتشتيان ( ۱۳۹۱ ) فرخنده باد  !

 

ايدون باد،

 

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
بارگذاری نظرات قدیمی تر
  • مهمان - مهمان

    آفرین بر شما که دین ایران باستان را زنده نگه داشته اید
    تردیدی نیست که همه ایرانیان زرتشتی هستند و دلشان برای شما عزیزان می تپد.

    نوروزتان شاد باد
    داود
    هنگ کنگ

  • مهمان - مهمان

    هان انجمن شد بر تخت اوی از آن بر شده فره بخت اوی

    به جمشید بر گوهر افشاندند مر آن روز را روز نو خواندند

    سر سال نو هرمز فرودین بر آسوده از رنج تن، دل ز کین

    به نوروز نو شاه گیتی فروز بر آن تخت بنشست فیروزروز

    بزرگان به شادی بیاراستند می و رود و رامشگران خواستند

  • مهمان - مهمان

    فرا رسیدن نوروز باستانی، یادآور شکوه ایران و یگانه یادگار جمشید جم بر همه ایرانیان پاک پندار، راست گفتار و نیک کردار خجسته باد

  • مهمان - مهمان

    شد بهاری دیگر و نوروز جاویدان رسید/خرمی آمد پدید چون روزگاری نو رسید/خرم و زیبا بود دشت ودمن ای خوب روی/بردرختان جان تازه گل به هر شاخش رسید/جشن تو باشد خجسته روز تو باشد نکو/در بهار جان و دل لطف خدا بر ما رسید/شد تولد در بهار؛فخر همه ایران ما/به نگر ایزد کجا و کی چنین مهرش به این ایران رسید/ای فریدون بر عزیزان گو که باشد شاد هرنوروزشان/چون همازوری بباشد کی شکست؛خواهد رسید/ای منوچهر بر تو هم باشد مبارک سال نو/متن زیبایت به کل این جهان خواهد رسید

  • مهمان - مهمان

    سلام
    جاودانه بودن شما در اين مبارك بهار، آرزوي من است
    شاد باشيد

  • مهمان - مهمان

    سال نو در پیش است و به امید صلح و صفا و آرامش در پیش رویمان باشد
    حتی در زمان کهن جنگ های بزرگ اسلحه ها بکنار گذاشته می شده و با صلح نوروز را با پای کوبی و شادی و خوشی می گذراندند
    به امید روزی که همه مردم دور دنیا همه روزشان نوروز باشد و با صلح در کنار هم زندگی کنند و ار زندگی لذت ببرند و در آرامش باشند
    به امید اینکه دروغ و نادرستی و ناحقی را در این سال جا بگذارید و امیدوارم سال جدید را با صلح و صفا و آرامش در کنار هم بتوانیم آغاز کنیم
    بیشتر از 6 روز از این سال بجا نمانده پس زیاد زمانی نداریم که ناراحتی ها را از دل همدیگر دربیاوریم و حقیقت ها را بیابیم و قدم نخست را برای این کار خودمان برداریم
    چه ناراحتی های بزرگ و چه کوچک با هم در میان بگذارید و از دل همدیگر در بیاورید و سال نو خوبی با حال بهتر آغاز کنیم
    ناراحتی ها و پشیمونی ها را به زبان بیاوریم و نگذاریم که این نحسی ها گیریبان گیرمان باشد
    پوزش خواستن کار بسیار نیکوییست و نقطه ضعف نیست

  • مهمان - مهمان

    :p اگر چه یادمان می رود که عشق تنها دلیل زندگی است اما خدا را شکر که نوروز هر سال این فکر را به یادمان می آورد /پس نوروزتان مبارک و سالتان سرشار از عشق/
    با تشکر از آقای ارغوانی درتهیه این متن آموزنده ی جالب و با تشکر از فریدون برای سرودن این شعر زیبا و پرمعنا-روزهایتان زیباتر و درخشان تر از دیروز -نوروزتان پیروز ;)

  • مهمان - مهمان

    بیا تا جهان را به بدنسپریم .

  • مهمان - مهمان

    مازرتشتیان هفت سینی میگذاریم ونمادهای هفت امشاسپندان
    خودمان(انسان هایی که سرسفره هستند و کتاب اوستا نماداهورامزدا
    تخم مرغ وشیر . نماد وهومن (نیک منشی )
    شمع یا چرا غ یا مجمر آتش نماد اریبهشت ( بهترین راستی )
    سکه نماد شهریور (شهریاری برخویش یا تسلط برنفس )
    زمینی که سفره برآن می اندازیم . چیزهایی که از زمین برمی ایند مانند میوجات ، نماد سپندارمزد ( مهر و فروتنی )
    آب نماد خرداد( دانش اندوزی تا مرز رسایی )
    گل وگیاه نماد امرداد (بی مرگی وجاودانگی
    بی تردید هرکس این هفت پله یا راه را به پیماید به مقام سپنته نی خواهد رسید .

  • مهمان - مهمان

    mesle hamishe be zartoshti budanam eftekhar mikonam javid iran

فرتوری از نگارخانه

barasimasayelaramgah6_20101228_-572981449.jpg

تبلیغ ویژه

واپسین نوشته ها

گزارش تصویری

پیوند ها

خبرخوان یافت نشد

تبلیغ 2